Początki Wojskowej Akademii Technicznej 

W latach trzydziestych na dzisiejszym terenie akademii działały koszary, w których do września 1939 roku kwaterowały pododdziały 1. pułku artylerii przeciwlotniczej im. marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego. W czasie okupacji mieściły się tu m.in. niemieckie warsztaty samochodowe, a po wojnie Techniczna Szkoła Lotnicza (TSL), którą następnie przeniesiono do Zamościa i Oleśnicy. Na krótko zakwaterowano batalion akademicki utworzony z kompanii akademickich, wcześniej stacjonujących na Cytadeli.

Odziedziczony po TSL teren (ponad 70 m2) oraz obiekty, które wyremontowano i zaadaptowano dla potrzeb uczelni, wraz z nowymi inwestycjami obejmowały place ćwiczeń, park sprzętu lotniczego, obiekty sportowe oraz strzelnicę. Przygotowany etat nowej uczelni przewidywał, że na jej czele stanie komendant, któremu będą podlegały katedry szkolenia ogólnego i specjalistycznego, oddział naukowy i oddział szkolenia oraz pięć fakultetów, zatrudniające łącznie ponad 1700 żołnierzy i pracowników wojska. Wysokość inwestycji szacowano na ok. 2,8 mln ówczesnych złotych. Pierwszym komendantem uczelni mianowano gen. Floriana Grabczyńskiego.

Wojskowa Akademia Techniczna została powołana ustawą z 22 marca 1951 roku Dz.U. nr. 17, poz. 136, a dekret określający pełną nazwę powstającej uczelni – Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego – ukazał się 18 lipca 1951 roku. Po skromnych uroczystościach inaugurujących, pierwszy rok akademicki rozpoczęli studenci rekrutowani głównie z rozwiązanych fakultetów przy Politechnikach Gdańskiej i Warszawskiej – w sumie 631 podchorążych. Na początku działalności uczelni kształcenie odbywało się na 5 fakultetach, które odpowiadały rodzajom wojsk: lotnictwa, uzbrojenia, broni pancernej, łączności i inżynieryjno-saperskim. W realizowanym procesie dydaktycznym, oprócz wykładów i ćwiczeń, prowadzono zajęcia w laboratoriach na specjalistycznym sprzęcie oraz realizowano praktyki w jednostkach wojskowych i zakładach przemysłowych. Dużą wagę przykładano do nauki własnej, która w pierwszych latach działalności akademii nie tylko była obowiązkowa, lecz także miała charakter zorganizowany.

W 1956 roku rozpoczęto proces transformacji WAT ze szkoły oficerskiej o profilu technicznym w politechnikę wojskową. Rok później wprowadzono system dwustopniowy, który przewidywał stacjonarne studia magisterskie, stacjonarne studia inżynierskie, zaoczne studia magisterskie, zaoczne studia inżynierskie oraz studia i kursy podyplomowe. Spowodowało to również zmiany w dotychczasowym programie kształcenia. Zwiększono liczbę godzin z przedmiotów ogólnotechnicznych i wprowadzono nowe przedmioty specjalistyczne, m.in. rozpoczęto nauczanie cybernetyki technicznej. W 1959 roku przeprowadzono najważniejszą reorganizację uczelni, tworząc typową dla politechniki strukturę wydziałową. Skoncentrowano w niej zespoły dydaktyczno-naukowe, dobierając je według kryteriów nauk technicznych, a nie jak wcześniej było w fakultetach – według specjalności wojskowych. Utworzono wówczas cztery wydziały: Wydział Mechaniczny, Wydział Elektromechaniczny, Wydział Inżynierii Wojskowej i Geodezji oraz Wydział Chemii Wojskowej. Oprócz czterech wydziałów w składzie WAT znalazły się również katedry ogólnoakademickie (nauk społecznych, nauk ekonomicznych, taktyki ogólnej i sztuki operacyjnej) oraz studium języków obcych. 

Kamienie milowe

1951–1956: studia inżynierskie dla kadry technicznej Sił Zbrojnych RP (100–200 absolwentów rocznie),

1956–1965: przekształcenie szkoły oficerskiej w wojskową uczelnię techniczną – wzrost liczby pracowników naukowych posiadających tytuł profesora zwyczajnego i doktora habilitowanego, rozwój studiów magisterskich i podyplomowych,

1996–2004: przekształcenie Wojskowej Akademii Technicznej w uczelnię wojskowo-cywilną,

1997: rozpoczęcie kształcenia na studiach cywilnych w trybie niestacjonarnym,

1999: rozpoczęcie kształcenia na studiach wojskowych przez kobiety,

2002: rozpoczęcie kształcenia na studiach cywilnych w trybie stacjonarnym,

2003: przekształcenie Wojskowej Akademii Technicznej w wojskowo-cywilną uczelnię techniczną,

2019: utworzenie Szkoły Doktorskiej

2023: kształcenie na studiach licencjackich, magisterskich i podyplomowych, MBA oraz kursach językowych.

WAT dzisiaj

W chwili obecnej Wojskowa Akademia jest publiczną uczelnią naukową, nadzorowaną przez ministra obrony narodowej. W jej ofercie dydaktycznej znajdują się studia magisterskie, inżynierskie, licencjackie, podyplomowe i doktoranckie, a także kursy dokształcające i językowe.

W roku akademickim 2025/2026 oferta dydaktyczna WAT obejmie aż 38 kierunków studiów:

• administracja publiczna w systemie bezpieczeństwa narodowego
• administracja publiczna w systemie bezpieczeństwa wewnętrznego
• bezpieczeństwo narodowe 
• biocybernetyka i inżynieria biomedyczna 
• budowa dróg i mostów 
• budownictwo 
• budownictwo i inżynieria cyfrowa 
• chemia 
• chemia i analiza materiałów niebezpiecznych 
• elektronika i telekomunikacja 
• energetyka 
• geodezja i geoinformatyka 
• geodezja i kartografia 
• geodezja i kataster 
• geoinformatyka 
• informatyka 
• inżynieria bezpieczeństwa 
• inżynieria geoprzestrzenna 
• inżynieria kosmiczna i satelitarna 
• inżynieria materiałowa 
• inżynieria systemów bezzałogowych 
• kryptologia i cyberbezpieczeństwo 
• logistyka 
• logistyka (profil ogólnoakademicki) 
• logistyka (profil praktyczny) 
• logistyka ekonomiczna
• lotnictwo i kosmonautyka 
• materiały i technologie fotoniczne 
• mechanika i budowa maszyn 
• mechatronika 
• międzynarodowy transport drogowy 
• mikroelektronika 
• obronność państwa
• optoelektronika 
• technologie elektroniczne i telekomunikacyjne 
• technologie przełomowe 
• transport autonomiczny i bezzałogowy 
• zarządzanie 

W ostatnich latach liczba studentów Akademii utrzymuje się na wysokim poziomie i wynosi około 9200 osób.

Model studiów oraz realizowane w WAT plany i programy nauczania w pełni spełniają standardy określone przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu oraz Europejską Federację Narodowych Stowarzyszeń Inżynierskich (FEANI).

Zdajemy sobie sprawę z wyzwań, jakie stawia przed naszą uczelnią XXI wiek. Weszliśmy w Europejską Przestrzeń Edukacyjną, gdzie w warunkach prognozowanej malejącej liczby potencjalnych krajowych kandydatów na studia będziemy mieli do czynienia z konkurencją uczelni europejskich. Nasza oferta studiów musi być zatem na tyle atrakcyjna, by zainteresować nie tylko polskich kandydatów, ale i w większej liczbie niż do tej pory studentów zagranicznych. Międzynarodowa wymiana studentów w WAT obejmuje programy europejskie, takie jak LLP Erasmus (wymiana ze wszystkimi renomowanymi uczelniami kontynentu) oraz standardową wymianę prowadzoną na podstawie zawartych porozumień z uczelniami na całym świecie. Od roku akademickiego 2004/2005 WAT wprowadził system punktów kredytowych ECTS, umożliwiający studentom naprzemienne studia w uczelniach krajowych i zagranicznych.

O osiągnięciach uczelni w działalności badawczo-naukowej świadczą nagrody państwowe, nagrody i wyróżnienia MON czy nagrody PAN. 

Rangę i renomę akademii potwierdza wysoko wykwalifikowana kadra dydaktyczno-naukowa, licząca aktualnie: 95 profesorów, 164 doktorów habilitowanych, 563 doktorantów oraz 339 pozostałych nauczycieli akademickich – łącznie 1161 osób.

Wojskowa Akademia Techniczna odznacza osoby szczególnie zasłużone dla uczelni  najwyższym wyróżnieniem akademickim tytułem doktora honoris causa.

Obecną strukturę uczelni tworzą jednostki organizacyjne: Wydział Bezpieczeństwa, Logistyki i Zarządzania, Wydział Cybernetyki, Wydział Elektroniki, Wydział Inżynierii Lądowej i Geodezji, Wydział Inżynierii Mechanicznej, Wydział Mechatroniki, Uzbrojenia i Lotnictwa, Wydział Nowych Technologii i Chemii, oraz Instytut Optoelektroniki (wydziały WAT).

Akademia prowadzi badania naukowe, prace wdrożeniowe i modernizacyjne w zakresie nauk technicznych, chemicznych, fizycznych, ekonomicznych oraz wojskowych. Wysoki poziom prac naukowo-badawczych potwierdzają liczne wynalazki, innowacje i patenty oraz prestiżowe nagrody krajowe i zagraniczne, takie jak Defender czy Lider Bezpieczeństwa Państwa. Wśród rozwiązań autorstwa pracowników naukowych WAT można wymienić: zastosowanie techniki laserowej w Wojsku Polskim, przemyśle i badaniach naukowych, komputerowe wspomaganie procesów dowodzenia obroną przeciwlotniczą kraju, zawiesinowe materiały wybuchowe, charakteryzujące się dużą skutecznością urabiania skał i wysokim poziomem bezpieczeństwa, detektory promieniowania na zakres bliskiej i dalekiej podczerwieni o wąskiej przerwie energetycznej oraz technologie otrzymywania ciekłych kryształów i ich zastosowanie do konstrukcji różnorodnych wskaźników. W ostatnim czasie do grona przełomowych innowacji opracowanych w WAT dołączyły: systemy optoelektroniczne dla pierwszego polskiego komputera kwantowego, pierwsze polskie połączenie kwantowe oraz eksperymenty z WAT na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej WAT. 

Wojskowa Akademia Techniczna współpracuje czynnie z kilkudziesięcioma krajowymi ośrodkami naukowo-badawczymi i dydaktycznymi oraz firmami, m.in. Politechniką Warszawską, Instytutem Technologii Materiałów Elektronicznych, Vigo System S.A. czy Fabryka Broni Łucznik-Radom sp. z o.o. (obecni partnerzy WAT).

W ramach integracji środowisk naukowych uczelnia aktywnie działa w strukturach ogólnopolskich. Uczestniczy w pracach Polskiej Platformy Technologicznej Systemów Bezpieczeństwa, Polskiej Platformie Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centrum Geomatyki Stosowanej, a od 2012 roku współtworzy Centrum Inżynierii Biomedycznej. W ostatnich latach zorganizowała bądź współtworzyła Krajowe Centrum Inżynierii Kosmicznej i Satelitarnej, Krajowe Centrum Rozpoznania i Walki Elektronicznej, Centrum Inżynierii Bezpieczeństwa WAT, Centrum Transferu Technologii WAT, Centrum Kontroli Misji Satelitarnych, Centrum Robotów Mobilnych WAT oraz Centrum Zaawansowanych Technologii Energetycznych. Uczelnia posiada certyfikowane specjalistyczne laboratoria badawcze: Centrum Certyfikacji Jakości, Laboratorium Kompatybilności Elektromagnetycznej, Laboratorium Badawcze IOE WAT. 

Najważniejsze osiągnięcia badawczo-naukowe

Zatrudnienie najwyższej klasy specjalistów z innych ośrodków naukowych (m.in. prof. dr hab. inż. Stefan Ziemba, prof. dr inż. Kornel Wesołowski) wywarło pozytywny wpływ na osiągnięcia badawczo-naukowe akademii. Pierwsze sukcesy pojawiły się już na początku lat 50. Należy do nich zaliczyć współudział przy tworzeniu pierwszego polskiego radaru NysaA.

Dekada lat 60. przyniosła z kolei opracowanie serii uniwersalnych matematycznych maszyn analogowych, w tym pierwszego krajowego komputera ELWAT1. Niespełna trzy lata po światowej premierze lasera, w roku 1963 zbudowano w Akademii pierwszy jego krajowy odpowiednik, którego kolejne generacje, opracowane w WAT, znalazły unikalne, jak na owe czasy, praktyczne zastosowanie w okulistyce. 

Lata 70. to np. nowatorskie prace, liczne odkrycia i patenty rozwiązań z zakresu techniki lotniczej, fizyki i techniki wybuchu ciała stałego, mechaniki, wytrzymałości konstrukcji, systemów łączności, symulacji pola walki i wielu innych. Ważną rolę w rozwoju badań naukowych w Wojskowej Akademii Technicznej odegrał ówczesny jej komendant gen. bryg. prof. dr hab. inż. Sylwester Kaliski (lista rektorów-komendantów WAT), który podjął problem laserowej mikrosyntezy termojądrowej. Generał Sylwester Kaliski został później ministrem nauki, szkolnictwa wyższego i techniki. 

Wiele z prowadzonych w Akademii prac związanych było i jest z potrzebami modernizacji sił zbrojnych, a w tym m.in.:

• z nowoczesnymi systemami radiolokacyjnymi,
• systemami dowodzenia,
• optoelektronicznymi systemami wspomagania pola walki,
• kierowania ogniem,
• modernizacją systemów uzbrojenia tej skali co np. przeciwlotniczy system rakietowy NEWA (odpowiednik amerykańskiego systemu Patriot), czy stacje rozpoznawania systemów radiolokacyjnych.

Ostatnia dekada 

W ciągu ostatnich dziesięciu lat Wojskowa Akademia Techniczna istotnie zmodernizowała swoją bazę dydaktyczną, naukową, szkoleniową i bytową. Wybudowano nowe budynki dydaktyczne, szkoleniowe i akademiki, m.in. mikropoligon, czyli Laboratorium Wydziału Inżynierii Lądowej i Geodezji, siłownię modułową oraz ośrodek sprawności fizycznej, a w planach jest dalsza rozbudowa infrastruktury akademickiej. W 2026 roku Wojskowa Akademia Techniczna będzie obchodzić Jubileusz 75-lecia istnienia.